馃ガ馃摋 Sp贸艂dzielcza farma miejska

Joanna Erbel, Maja Kud艂a, Maciej 艁epkowski, Katarzyna Przyjemska-Grzesik 28.06.2023

Sp贸艂dzielcza farma miejska jako narz臋dzie rozwoju miejskiej strefy 偶ywicielskiej i agroekologii to raport, kt贸ry jest podsumowaniem p贸艂rocznego procesu, w trakcie kt贸rego pracowali艣my nad modelem spo艂eczno-ekonomicznym dla dw贸ch zak艂adanych przez nas farm 鈥 w Warszawie i w Krakowie. Ich tworzenie uwa偶amy za wa偶ny spos贸b wcielania w 偶ycie wizji Jadalnego Miasta. Jest to koncepcja odnowy miast poprzez wprowadzenie og贸lnodost臋pnego rolnictwa i ogrodnictwa w r贸偶ne rodzaje przestrzeni miejskiej.
Rozw贸j miejskiej agroekologii wskazujemy jako jedno z podstawowych narz臋dzi regeneracji miast. Natomiast d膮偶enie do miejskiej suwerenno艣ci 偶ywno艣ciowej jest wa偶n膮 艣cie偶k膮 budowania lokalnej odporno艣ci.

Miejskie rolnictwo regeneratywne w odpowiedzi na kryzysy


Podczas projektowania i prowadzenia upraw warto kierowa膰 si臋 zasadami rolnictwa regeneratywnego, w tym permakultury. Dzi臋ki temu mo偶emy przywraca膰 w miastach bior贸偶norodno艣膰 poprzez tworzenie t臋tni膮cych 偶yciem zielonych teren贸w. Staj膮 si臋 one r贸wnie偶 przestrzeni膮 do nabywania przez mieszka艅c贸w i mieszkanki miast przydatnych kompetencji. Umiej臋tno艣膰 samodzielnej uprawy 偶ywno艣ci sprzyja budowaniu poczucia sprawczo艣ci, bardzo istotnego w obliczu kryzys贸w, z kt贸rymi obecnie si臋 mierzymy.

Sp贸艂dzielcza farma miejska nowym modelem dzia艂ania


Kryzys ekologiczny jasno pokazuje nam 偶e musimy zmieni膰 dotychczasowe warto艣ci, kt贸rymi si臋 kierujemy. Dotyczy to te偶 tych, kt贸re prowadz膮 nas w projektowaniu przestrzeni publicznej. Jeste艣my w prze艂omowym momencie, w kt贸rym inicjatywy zwi膮zane z urbanistyk膮, przyrod膮 miejsk膮 i 偶ywno艣ci膮 wchodz膮 w nowy etap rozwoju. Jest to czas poszukiwania nowych modeli dzia艂ania. Modeli, dzi臋ki kt贸rym mo偶liwe b臋dzie budowanie lokalnej odporno艣ci w wymiarze 偶ywno艣ciowym, spo艂ecznym, przyrodniczym i zdrowotnym. Jednym z takich modeli jest sp贸艂dzielcza farma miejska, na terenie kt贸rej prowadzone mog膮 by膰 aktywno艣ci z r贸偶nych dziedzin. Podczas warsztat贸w wyodr臋bnili艣my trzy g艂贸wne obszary dzia艂alno艣ci sp贸艂dzielni:
  1. upraw臋 i przetw贸rstwo 偶ywno艣ci,

  2. tworzenie przestrzeni nowych dos虂wiadczen虂 oraz

  3. potraktowanie farmy i jej ekosystemu jako inkubatora nowych rozwia台zan虂 spo艂ecznych i technologicznych.

Osoba przyrodnicza jako cz艂onkini sp贸艂dzielni


Jedn膮 z takich innowacji jest upodmiotowienie teren贸w, z kt贸rymi b臋dziemy pracowa膰. W raporcie pokazujemy model, w kt贸rym osoba przyrodnicza stanie si臋 pe艂noprawn膮 cz艂onkini膮 sp贸艂dzielni, a jej pe艂nomocnik lub pe艂nomocniczka pe艂ni膰 b臋dzie kluczow膮 funkcj臋 w jej strukturze. To dla nas spos贸b odej艣cia od traktowania ziemi wy艂膮cznie jako zasobu i przywr贸cenia jej podmiotowo艣ci, troski oraz szacunku wyra偶anego w procesie wsp贸艂pracy z ni膮.

Wi臋cej o Adamah, czyli ekosystemie, kt贸ry b臋dzie mia艂 udzia艂 w decyzjach i dzia艂aniach prowadzonych na farmie oraz mi臋dzygatunkowej wsp贸艂pracy mo偶ecie przeczyta膰 w naszym wcze艣niejszym opracowaniu: Holobiont Adamah 鈥 metaorganizm oparty na symbiotycznej zale偶no艣膰 mi臋dzygatunkowej.

Sp贸艂dzielcza farma miejska 鈥 o projekcie


Publikacja Sp贸艂dzielcza farma miejska jako narz臋dzie rozwoju miejskiej strefy 偶ywicielskiej i agroekologii powsta艂a w ramach projektu 鈥濵OST 鈥 sp贸艂dzielcza farma jako narz臋dzie rozwoju miejskiej strefy 偶ywicielskiej i agroekologii鈥 realizowanego przez CoopTech Hub we wsp贸艂pracy z Fundacj膮 im. Heinricha B枚lla w Warszawie.

Dzi臋kujemy Krakowskiemu Centrum Edukacji Klimatycznej, Zarz膮dowi Zieleni Miejskiej w Krakowie, Domowi Utopii 鈥 Mi臋dzynarodowemu Centrum Empatii oraz Fundacji Pracownia D贸br Wsp贸lnych za wsp贸艂udzia艂 w realizacji projektu i wsparcie merytoryczne.