W kwietniu 2026 roku zakończyliśmy pierwszą edycję programu Regeneratora Miast! Jeszcze raz dziękujemy uczestnikom za zaangażowanie.
Historia programu
Program zainaugurowano we wrześniu 2024 roku na I Kongresie Regeneracji w Dąbrowie Górniczej. Przez kolejne siedem miesięcy, w ramach sześciu zjazdów, 15 samorządów z całej Polski – Dąbrowa Górnicza, Dubeninki, Gdynia, Giby, Gniezno, Kraków, Krasnopol, Leśna, Nadarzyn, Piotrków Trybunalski, Radzyń Podlaski, Stawiski, Tarnów, Włocławek i Zabrze – pracowało wspólnie nad budową Lokalnych Spółdzielni Rozwojowych, wdrożeniem Platformy Lokalnych Zasobów (PLZ) oraz nowych modeli finansowania lokalnej gospodarki.
Lokalne Spółdzielnie Rozwojowe – nowy model rozwoju polskich miast
LSR to lokalna organizacja, która łączy w jednym podmiocie samorząd, instytucje publiczne, firmy, organizacje pozarządowe i zwykłych mieszkańców. Nie jest to ani urząd, ani zwykła firma, ani typowe stowarzyszenie – to hybryda, której siłą jest właśnie to, że różne środowiska działają razem, a nie obok siebie.
Skąd pomysł na taką instytucję? Autorzy programu wychodzą z założenia, że dotychczasowy model rozwoju polskich miast się wyczerpał. Pieniądze z zewnątrz – unijne dotacje, zagraniczny kapitał, tania praca – już nie wystarczą. Potrzebny jest model, który zatrzymuje kapitał w lokalnym obiegu i sprawia, że mieszkańcy stają się współwłaścicielami, a nie tylko odbiorcami usług.
LSR miała być takim „wehikułem zmiany” – operatorem usług i programów rozwojowych, który może prowadzić spółdzielnię energetyczną, zarządzać lokalnym targowiskiem, organizować usługi opiekuńcze dla seniorów, rozwijać turystykę czy obsługiwać cyfrową platformę dla mieszkańców. W zależności od gminy mogła przyjąć zupełnie inny kształt, bo każda miejscowość ma inne zasoby i inne wyzwania.
Rola programu
Program miał na celu wesprzeć przedstawicieli samorządów miast z całej Polski w wypracowaniu modelu, wdrażającego rozwiązania LSR.
Każdy zjazd łączył pracę warsztatową z konkretnymi zadaniami wdrożeniowymi.
Ścieżka była zaprojektowana tak, żeby przeprowadzić uczestników od myślenia abstrakcyjnego do konkretnego działania. Dwa Horyzonty dały im wspólny język i długofalową wizję. Mapowanie zasobów pokazało, czym faktycznie dysponuje gmina. One-pager LSR wymusił pierwsze konkretne decyzje o modelu spółdzielni. Design Thinking nauczył, że nie chodzi o perfekcyjny plan, ale o szybkie testowanie i wyciąganie wniosków. Plan 30-60-90 sprawił, że każdy wyszedł z programu z pierwszym krokiem już zaplanowanym. Na koniec panel z praktykami spółdzielczości przypomniał, że to nie jest teoria – najstarsze firmy w Polsce to dziś stuletnie spółdzielnie.
We wszystkich gminach nawiązały się lub toczą się obiecujące relacje z partnerami bankowymi. Ich konkretny kształt jest jeszcze wypracowywany – i to właśnie uważamy za jeden z największych sukcesów edycji: program stworzył realne środowisko do budowania partnerstw, nie tylko deklaracji.
Trwają prace nad drugą edycją programu. Następny Regenerator skupi się na wdrażaniu konkretnych technologii w lokalnym środowisku samorządów. Więcej informacji wkrótce!
